من سالم باشم ، چطور در بازارى كه غِش در معامله و دروغ رواج دارد من از اين كارها نكنم ؟ ! آرى عزيزم ! مىشود ؛ پرهيزگاران چنين كردند و شد ، نه امّل شدند و نه فاسد و نه نيرنگ زن ، آنها نمىگويند « خواهى نشوى رسوا همرنگ جماعت شو » بلكه به قول آن شاعر « همرنگى تو مايه رسوائى توست » . گرچه محيط و عوامل اجتماعى مؤثر است ولى علت تامه براى انحراف نيست ، و اينها عذرى نيست كه در روز محشر مورد پذيرش قرار گيرد ، آرى در هر لحظه مىتوان به ياد خدا بود و چنان كرد كه غافلان نيز متذكر شوند ، چرا من تحت تأثير آنها قرار گيرم ، آنها تحت تأثير من باشند ، چرا آنها بر باطل خود اين قدر استقامت كنند و من بر حق خود استقامت نكنم ! به ياد خدا باش و غفلت مَوَرز كه خداوند فرمود : وَمَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمَانِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطَاناً فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ : « كسى كه از ياد خداوند رحمان روى گردان شد ، براى او شيطانى مىگماريم كه همواره قرين او باشد » . « 1 » براى ذكر سه مرحله گفته‌اند : 1 - با زبان ، كه زبان دائماً مشغول به اوراد و اذكار شرعى باشد ، تا هر آن ، غفلت را از خود دور كند . 2 - با قلب - باتوجه و ذكر قلبى كه در اثر تكرار و تداوم ذكر زبانى نيز حاصل مىشود ، دل به ياد الطاف و نعمت و نقمت خدا مىافتد و مواظب و مراقب است تا دلش نلغزد . 3 - با عمل ، كه عمل او عملى است براى خدا و هر كس ببيند متذكر خداوند مىگردد . در سفارشاتى كه رسول اللّه ( صلى الله عليه و آله ) به مولى على ( عليه السلام ) فرمودند ، آمده : يا على سه چيز است كه اين امّت طاقت انجام آن را ندارند : 1 - مواسات و برادرى . 2 - انصاف و حق دادن از صميم قلب به مردم . 3 - ذكر خداوند در هر حالى و ذكر تنها سبحان اللّه الحمدللّه و لا إله الّا اللّه و اللّه اكبر نيست ، بلكه اين است كه به حرامى از حرامهاى

--> ( 1 ) . سوره زخرف ، آيه 36 . .